Niet jouw schuld
Als een seksueel misdrijf je overkomt, is dat niet jouw schuld. Het gevoel van schaamte, kennelijk diep gebeiteld in ons DNA, voert onterecht het hoogste woord.
Iemand heeft je grens overschreden, jou een onveilig gevoel bezorgd. Je innerlijk beschadigd tot in je diepste wezen. Dat is erg. Dat is strafbaar. Dát is zijn schuld, niet de jouwe!
Het is cruciaal om woorden zorgvuldig af te wegen tegenover een slachtoffer. Vermijd vragen die beginnen met ‘waarom?’. Slik goed bedoelde adviezen in. Reageer niet vanuit eigen emoties of boosheid, zelfs niet jegens de dader. Dit verwart het slachtoffer alleen maar verder en leidt bovendien tot victim blaming, waarbij de schuld onterecht bij het slachtoffer wordt gelegd.
Luisteren
Reageer niet vanuit de ik-vorm, want het gaat niet om jou. Het gaat om je dochter, je zoon, klasgenoot, huisgenoot, vriend of vriendin. Die is het overkomen. Zit vol met verwarrende gevoelens en emoties. Geeft zichzelf de schuld terwijl dat onterecht is. Vraagt zichzelf af waarom ze niet is gaan gillen, gaan schoppen of krabben. Het slachtoffer stelt genoeg verwijtende ‘waarom-vragen’ aan zichzelf. Jij, als vertrouwenspersoon in welke hoedanigheid ook, hoeft slechts te luisteren.
Inloopavond
Tijdens een inloopavond over seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag, afgelopen donderdag in wijkcentrum Bij van Houten in Groningen, werd duidelijk dat er nog veel te winnen valt. Op het terrein van bewustzijn, vooral bij de pleger, want dat ontbreekt. Het is er niet of nauwelijks of het bereikt ze niet. Op het terrein van preventie, het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag. Hoe onschuldig een opmerking bijvoorbeeld ook lijkt.
Maar ook op het terrein van het bieden van eerste hulp aan de slachtoffers. Welke weg is een betrouwbare weg? Wat zijn de mogelijkheden als je slachtoffer bent geworden?
Als slachtofferadvocaat luister ik naar hartverscheurende ervaringen van cliënten en hun vaak nog zeer jonge kinderen. Ik hoor hun vragen, maar vaak niet als eerste. Er zijn goede initiatiefnemers en organisaties, zeker ook in Noord Nederland. Als professional wens ik mijn steentje bij te dragen aan het creëren van bewustzijn, het initiëren en uitvoeren van mogelijk preventieve maatregelen en het wijzen van de weg. Vooraf, niet alleen achteraf.
Mr. Nicolien Groeneveld
Omwille van de leesbaarheid is het slachtoffer aangemerkt als een zij en de pleger als een hij. Dit betekent niet dat er geen vrouwelijke plegers zijn. Het betekent ook niet dat er geen mannelijke slachtoffers zijn.